Van pionieren naar verankeren
Toen Rob ruim tien jaar geleden actief werd op het Europese dossier, was dat nog allesbehalve vanzelfsprekend. “In die tijd hield bijna niemand binnen gemeenten zich echt bezig met Europa,” blikt hij terug. “Ik vond dat we daar in Friesland meer mee moesten doen.”
Die overtuiging bracht hem op verschillende plekken: van de commissie Europa van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten tot het Comité van de Regio’s in Brussel. Tegelijkertijd stond hij mede aan de basis van EuropaPact Fryslân. “Vanaf het begin heb ik meegedacht over de vorm en inhoud. Het voelde echt als een gezamenlijk project van de provincie Fryslân en de gemeenten.”
Wat hem vooral opviel in die beginjaren: het belang van toegankelijkheid. “Gemeenten moeten makkelijk kunnen aanhaken.”
Zichtbaarheid en bewustwording
Een van de grote verdiensten van EuropaPact Fryslân ziet Jonkman in de groeiende zichtbaarheid van Europa in Friesland. “De bewustwording is echt toegenomen. Gemeenten zijn stappen gaan zetten en zoeken elkaar daarin op. Koplopers inspireren anderen, en zo komt er beweging.”
Initiatieven zoals een werkbezoek aan Brussel speelt daarin een belangrijke rol. “Als je daar rondloopt en ziet hoe het werkt, krijg je veel meer begrip. Dat motiveert om er in de eigen gemeente ook mee aan de slag te gaan.”
Die beweging vertaalt zich ook in concrete resultaten. EuropaPact Fryslân werd opgericht met als doel meer Europese middelen naar Friesland te halen. “Je ziet dat dat lukt. En misschien nog belangrijker: steeds meer gemeenten hebben geleerd om zelf hun weg te vinden.”
Europa als vanzelfsprekend onderdeel
Een belangrijke volgende stap is volgens Jonkman het verbreden van het Europese denken binnen gemeenten. “Je ziet nu vaak dat er één Europacoördinator is. Dat is goed, maar eigenlijk wil je dat elke afdeling automatisch aan Europa denkt bij plannen en investeringen.”
Die vanzelfsprekendheid is er nog niet overal. “In coalitieakkoorden komt Europa soms maar zijdelings terug. Dat mag echt meer aandacht krijgen.”
Ook ziet hij nog kansen in communicatie. “Veel gemeenten weten niet eens dat bedrijven in hun eigen gemeente gebruikmaken van Europese middelen. Terwijl dat juist mooie voorbeelden zijn die laten zien wat Europa oplevert.”
Persoonlijke missie
Hoewel hij stopt als wethouder, blijft Jonkman zich inzetten voor Europa. Zo begeleidt hij gemeenten bij werkbezoeken aan Brussel. “Je merkt dat het enorm helpt als raadsleden en bestuurders het zelf ervaren. Dat geeft inzicht én enthousiasme.”
Zijn betrokkenheid gaat inmiddels verder dan Friesland alleen. Sinds 2022 is hij actief in projecten rondom Oekraïne. “Dat raakt aan dezelfde overtuiging: samenwerken in Europa is van grote waarde.”
Met vertrouwen vooruit
Jonkman kijkt met een positief gevoel terug op zijn jarenlange inzet. “EuropaPact Fryslân heeft echt iets in gang gezet. Het is breder gedragen en veel minder afhankelijk van één persoon. Dat is precies wat je wilt.”
Tegelijkertijd blijft zijn boodschap duidelijk: benut Europa. “We doen het al goed, maar er is nog zoveel meer mogelijk. Brussel is geen ver-van-je-bed-show — het is een kans. Voor Friesland, voor gemeenten en voor ondernemers.”
